Kijkbuis

Docu: Fed Up

De aanpak van obesitas is een van de grootste problemen waar de wereld momenteel mee kampt. Dit jaar zullen er zelfs meer mensen overlijden aan de gevolgen van overgewicht dan aan honger. Maar waarom wordt er dan niets gedaan aan dit groeiende probleem? De documentaire Fed Up probeert antwoord te geven op deze vraag.

Samen met dr. David Kessler laten filmmakers Stephanie Soechtig en Katie Couric in Fed Up de waarheid zien achter de Amerikaanse voedselindustrie. Het land dreigt namelijk ten onder te gaan aan het beeld dat lightproductenbijdragen aan een gezonde levensstijl. In de documentaire proberen zij dit beeld bij te draaien en aan te tonen dat niet vet, maar suiker 's lands ondergang gaat worden.

Tijdens het bekijken van de documentaire snap je meteen waarom de Amerikanen tot het dikste volk ter wereld behoren. Ze weten niets over eten! Natuurlijk is het wat aangedikt, maar na twee bezoeken aan het land weet ik dat het voor 95% klopt wat er wordt verteld. Sinds de jaren 50 heerst namelijk het beeld dat vet slecht is. Alles met vet erin moet vervangen worden door 'less fat-producten' en dan menen de meesten dat zij gezond eten. Niet wetende dat minder vet wordt vervangen door suiker om zo de smaak hetzelfde te houden.

Dat de onwetendheid enorm is merk je aan de interviews tussendoor. Gewone gezinnen vertellen hierin de strijd die zij voeren met hun overgewicht. Twaalfjarige kinderen die al bij hun ontbijt meer suiker tot zich hebben genomen dan dat dagelijks goed voor je is. Maar, er staat 'less-fat' op de box, dus de ouders denken oprecht dat het een gezond ontbijt is. Zelf kwam dit op mij over als een gevalletje 'eigen schuld, dikke bult'. Logisch dat wanneer je alleen maar geprefabriceerd voedsel eet dat je dan dik wordt. Gelukkig wordt er later in de documentaire ingegaan op hoe deze hele gedachte ontstaan is.

Volgens de makers ligt het probleem namelijk bij de voedselindustrie. De macht van grote merken als Coca Cola, KFC en Pizza Hut is zo enorm dat zelfs het Witte Huis hier bijna niet tegen kan optreden. Sterker nog, de Amerikaanse overheid heeft belang bij het feit dat deze industrie winstgevend is. Zo telt de tomatensaus op een pizza nog steeds als groente en is bij wet bepaald dat pizza gezond is. Compleet gestoord natuurlijk!

Voor het eerst in de geschiedenis zal deze generatie Amerikanen jonger sterven dan hun ouders.

Het grootste probleem ligt bij de lunches op school. Voor een klein bedrag moet er elke dag een 'gezonde' maaltijd op tafel komen. Voor de school is dat niet te betalen, dus hierin hebben de fastfoodketens slim ingespeeld. Voor weinig geld bieden zij een -bij wet bepaalde- uitgebalanceerde maaltijd. Ruim de helft van alle scholen heeft zelfs een exclusieve deal met bijvoorbeeld een Pizza Hut of een McDonalds. Zo eten de kinderen dus elke dag van de week fastfood. En omdat in de wet staat dat patat een groente is, granen in het brood gezond zijn, de plak kaas vol eiwit zit en de sla een bron van vezels is, wordt een cheeseburger als verantwoorde lunch geteld.

Als iemand die zelf redelijk met voeding bezig is, vond ik Fed Up erg interessant om te zien. Het is wel echt een Amerikaanse docu, maar de inhoud biedt zeker stof tot nadenken. Vooral de rol van de overheid in het hele proces is bijzonder. Het meest bizarre vond ik het voorbeeld van zuivel. Sinds de jaren 70 kiezen mensen niet meer voor volle melk, maar voor de halfvolle- of magere variant. De overheid wilde de boeren helpen om van hun overbodige producten als stremsel af te komen en zette een organisatie op. Deze organisatie ging gesubsidieerd aan de slag om kaas te promoten. Kaas werd populairder en als snel kwam er een overschot aan kaas. Wat is er toen gedaan? Er is een deal aan gegaan met de fastfoodindustrie. Een extra plak kaas op de cheeseburger, extra kaas op de pizza en ga zo maar door. De consument gaat dus bewuster leven en de overheid gaat dit vervolgens tegen door de ketens te subsidiëren. Een vicieuze cirkel die amper is te doorbreken.

Voor iedereen die interesse heeft in voeding is Fed Up een documentaire die je niet gemist mag hebben. In Amerika wordt zelfs al de vergelijking gemaakt dat de docu evenveel invloed zal hebben als Al Gore's An Inconvenient Truth. Voor Nederlanders zal het vermoedelijk een minder grote eye opener zijn, maar dat neemt niet weg dat er altijd nog genoeg te leren valt op het gebied van voeding.

Sander