Kijkbuis

Welke acteurs speelden James Bond? De complete 007-geschiedenis

Sinds het debuut in 1962 hebben zes acteurs officieel de rol van James Bond vertolkt in de legendarische filmreeks van EON Productions: Sean Connery, George Lazenby, Roger Moore, Timothy Dalton, Pierce Brosnan en Daniel Craig. Achter de schermen ging dit laconieke spionnenbestaan echter gepaard met felle contractrondes, ruzies over geld en acteurs die soms gillend gek werden van de smoking.

Sean Connery: De blauwdruk en de breuk

Als voormalig bodybuilder bracht Sean Connery een rauwe, dierlijke fysieke kracht naar de rol in Dr. No (1962). Hij legde de lat voor wat het publiek van een geheim agent verwachtte: koelbloedig, charmant en meedogenloos. De ontvangst was overweldigend en Connery werd in één klap een wereldster.

De relatie met de producenten verslechterde echter snel. Connery raakte gefrustreerd door de intense media-aandacht, het gebrek aan privacy en het feit dat hij naar zijn mening zwaar onderbetaald werd vergeleken met de miljoenen die de studio binnenhaalde. Na You Only Live Twice (1967) hield hij het voor gezien. Hij liet zich in 1971 nog één keer verleiden voor Diamonds Are Forever voor een destijds astronomisch salaris van 1,25 miljoen dollar, dat hij direct doneerde aan een Schots goed doel. In 1983 speelde hij nog eenmaal de spion in de onafhankelijke, niet-officiële film Never Say Never Again, puur om zijn oude studio dwars te bomen.

George Lazenby: Het eigenwijze model

Toen Connery opstapte, zochten de producenten koortsachtig naar een opvolger. Ze kwamen uit bij George Lazenby, een Australisch fotomodel met nul acteerervaring. Hij kreeg de hoofdrol in On Her Majesty’s Secret Service (1969). Lazenby zette een kwetsbaardere, romantische Bond neer die uiteindelijk zelfs trouwde.

De film werd destijds lauw ontvangen door critici die Connery misten, al beschouwen moderne Bond-fans deze film nu als een van de absolute hoogtepunten in de franchise. Lazenby speelde de rol uiteindelijk maar één keer. Zijn rebelse agent Ronan O'Rahilly overtuigde hem ervan dat de hippe jaren zeventig het einde zouden betekenen voor een conservatief personage in een smoking. Lazenby weigerde een contract voor zeven films en vertrok nog voordat de film in de bioscoop draaide. Achteraf noemde hij dit de grootste fout uit zijn carrière.

Roger Moore: Humor en de leeftijdgrens

Met de komst van Roger Moore in Live and Let Die (1973) veranderde de toon compleet. Moore bracht een flinke dosis zelfspot, droge humor en opgetrokken wenkbrauwen naar de set. De spion werd een tikkeltje absurder, inclusief safaripakken en inventieve gadgets.

Het publiek smulde ervan en Moore bleef maar liefst zeven films lang de vaste waarde van de franchise. Toch bleef hij net iets te lang hangen. Tijdens zijn laatste film, A View to a Kill (1985), was Moore 58 jaar oud. Hij besloot te stoppen toen hij zich realiseerde dat hij ouder was dan de moeder van zijn tegenspeelster Tanya Roberts en zijn stuntbdouble vrijwel al het ren- en vliegwerk moest opknappen om de illusie overeind te houden.

Timothy Dalton: Terug naar de donkere realiteit

Timothy Dalton wilde breken met de grappen en grollen van het Moore-tijdperk. Hij ging terug naar de basis: de koude, cynische en door trauma geplaagde moordenaar uit de boeken van Ian Fleming. In The Living Daylights (1987) en Licence to Kill (1989) zette hij een grimmige en intense Bond neer.

Het publiek in de late jaren tachtig, gewend aan de luchtige popcornfilms, moest wennen aan deze serieuze aanpak. Critici vonden zijn vertolking destijds te hard. Tegenwoordig wordt Dalton juist geprezen als een pionier die zijn tijd ver vooruit was. Zijn vertrek was niet vrijwillig; een slepende rechtszaak tussen filmstudio MGM en de producenten legde de franchise zes jaar lang stil. Toen de productie in 1994 eindelijk weer kon beginnen, was Daltons contract verlopen en besloot hij de eer aan zichzelf te houden.

Pierce Brosnan: De perfecte formule

Pierce Brosnan had de rol eigenlijk al in 1986 moeten krijgen, maar zijn contract voor de serie Remington Steele gooide toen roet in het eten. In 1995 maakte hij alsnog zijn debuut in GoldenEye. Brosnan combineerde de fysieke actie en koelbloedigheid van Connery met de gladde elegantie van Moore.

Hij loodste Bond succesvol de moderne tijd in met spectaculaire actiescènes. De reeks werd echter steeds ongeloofwaardiger, met als dieptepunt de onzichtbare auto en CGI-tsunamiscènes in Die Another Day (2002). Brosnan wilde dolgraag nog een vijfde film maken om de bittere nasmaak weg te spoelen, maar de producenten wilden een harde reboot. Brosnan werd tijdens een vakantie in de Bahama's telefonisch meegedeeld dat zijn diensten niet langer nodig waren.

Daniel Craig: Fysieke destructie

Daniel Craig werd in 2005 aangekondigd onder luid protest van fans die een blonde, relatief korte Bond niet zagen zitten. Met Casino Royale (2006) snoerde hij iedereen de mond. Craig zette een emotioneel beschadigde, rauwe overlever neer die bloedde, zweette en fouten maakte.

Deze menselijke benadering leverde fantastische recensies op, maar eiste fysiek een loodzware tol. Craig brak tijdens de opnames van zijn vijf films onder andere zijn sleutelbeen, verloor de topjes van zijn vingers en scheurde zijn kruisbanden. Na Spectre (2015) riep hij nog dat hij liever zijn polsen doorsneed dan nog eens Bond te spelen. Hij liet zich overhalen voor een laatste kunstje in No Time to Die (2021), op voorwaarde dat zijn personage een definitief en historisch einde zou krijgen.

De cijfers achter de spion

Om te zien hoe de verschillende acteurs zich tot elkaar verhouden, vind je hieronder een overzicht van hun actieve dienstjaren en leeftijden tijdens hun periode als geheim agent. 

Acteur	Aantal officiële films	Actieve periode	Leeftijd bij debuut	Leeftijd bij laatste film
Sean Connery	6	1962–1967, 1971	32	41
George Lazenby	1	1969	30	30
Roger Moore	7	1973–1985	45	58
Timothy Dalton	2	1987–1989	41	43
Pierce Brosnan	4	1995–2002	42	49
Daniel Craig	5	2006–2021	38	53